Diyabet tanısı aldığınızda çoğu zaman elinize bir yasaklar listesi tutuşturulur: şeker yok, ekmek yok, meyve az. Oysa diyabetle yaşamak, yiyecekleri silmekten çok onları nasıl, ne zaman ve neyle birlikte yediğinizi öğrenmektir. Tip 2 diyabette doğru beslenme ilaç ihtiyacını azaltabilir ve komplikasyonların gelişimini geciktirebilir.
Karbonhidrat sayımı ne demek
Karbonhidrat sayımı, bir öğünde aldığınız karbonhidrat miktarını tahmin edip kayıt altına almaktır. Ekmek, pilav, makarna, patates, meyve, süt ve tatlılar karbonhidrat içerir ve kan şekerini en çok etkileyen besinlerdir. Özellikle insülin kullananlar için bu yöntem doz ayarlamasını kolaylaştırır. Bir hafta boyunca her öğünde tabağınızdaki karbonhidrat kaynaklarını yazın ve yemekten iki saat sonra kan şekerinizi ölçün. Hangi yiyeceğin sizde ne kadar yükselme yaptığını görmek, genel listelerden çok daha öğreticidir.
Tabak yöntemiyle hızlı denge
Sayım yapmak herkese uygun olmayabilir; bu durumda tabak yöntemi pratik bir yoldur. Orta boy bir tabağın yarısı nişastasız sebzelerle, dörtte biri protein kaynağıyla, kalan dörtte biri ise tam tahıl ya da baklagille doldurulur. Nişastasız sebze; kabak, biber, domates, ıspanak, taze fasulye ve brokoli gibi kan şekerini az etkileyen sebzeler demektir. Yemeğe tabağın sebze kısmından başlayın, ardından proteine geçin, karbonhidratı en sona bırakın. Bu sıralamanın yemek sonrası kan şekeri yükselişini azalttığı araştırmalarla gösterilmiştir.
Meyve tamamen yasak mı
Hayır. Meyveler lif, vitamin ve mineral içerir; önemli olan miktar ve zamanlamadır. Meyveyi ana öğünün hemen ardından değil, ara öğünde ve bir avuç çiğ badem, ceviz ya da bir kase yoğurtla birlikte yemek kan şekerini daha az dalgalandırır. Bir porsiyon meyve yaklaşık bir avuç içi büyüklüğündedir. Kuru meyve ve meyve suyu şekeri daha yoğun içerdiği için taze meyveyi tercih edin. İncir, üzüm ve karpuz gibi şekeri yüksek meyvelerde porsiyonu daha küçük tutun.
Hipoglisemi anında ne yapmalı
Hipoglisemi, kan şekerinin 70 mg/dL altına düşmesidir ve titreme, terleme, çarpıntı, aşırı açlık ve dalgınlık gibi belirtilerle kendini gösterir. İnsülin ya da bazı şeker düşürücü ilaçları kullananlarda görülebilir. Böyle bir anda yaklaşık 15 gram hızlı emilen şeker alınır: üç dört küp şeker, yarım su bardağı meyve suyu ya da bir yemek kaşığı bal. On beş dakika sonra kan şekeri yeniden ölçülür, düzelmediyse işlem tekrarlanır. Çantanızda, arabanızda ve iş yerinizdeki çekmecede her zaman birkaç küp şeker bulundurun. Çikolata gibi yağlı tatlılar şekeri yavaş yükselttiği için bu durumda uygun değildir.
Uzun vadede küçük alışkanlıklar
Diyabette en büyük fark, uzun süre sürdürülen küçük değişikliklerden gelir. Yemekten sonra on beş dakikalık bir yürüyüş, şekerli içecekleri tamamen bırakmak ve öğünleri düzenli saatlerde yemek, ilk aylarda bile tahlil sonuçlarına yansıyabilir. Üç ayda bir HbA1c değerinize baktırın; bu test son iki üç aydaki ortalama kan şekerinizi gösterir ve gidişatın en güvenilir göstergesidir.
Beslenme danışmanlığının diğer yönleri Denizli beslenme uzmanı sayfasında ele alınıyor.