Çivril, Denizli’nin kuzeydoğusunda, deniz seviyesinden yüksekte kurulu geniş bir ovada yer alır. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise il merkezine göre belirgin biçimde soğuk geçer. Elma bahçeleri, şeker pancarı ve hububat tarlaları, hayvancılık ve süt üretimi ilçenin geçim kaynaklarının başında gelir. Toprağa yakın bu yaşam, beslenmede hem büyük avantajlar hem de kendine özgü zorluklar taşır.
Elmayı doğru zamanda ve doğru miktarda yemek
Çivril elması bölgede ünlüdür ve neredeyse her evde kış boyunca kasalarca elma bulunur. Elma, kabuğundaki pektin sayesinde tokluk sağlar ve kolesterolü düşürmeye yardımcı olur. Pektin, suda çözünerek bağırsakta jel kıvamı oluşturan ve şekerin kana geçişini yavaşlatan bir lif türüdür. Elmayı soymadan, ara öğünde bir avuç ceviz ya da birkaç dilim peynirle birlikte yemeyi deneyin. Diyabeti olanlar günde bir orta boy elmayı aşmamalı ve elmayı aç karnına tek başına yemek yerine bir protein kaynağıyla eşleştirmelidir. Elma suyu ise lifinden ayrıldığı için meyvenin kendisi kadar faydalı değildir.
Tarla işi yapanlar için enerji ihtiyacı
Hasat ve ekim dönemlerinde tarlada geçen uzun günler yüksek enerji ister. Bu dönemde öğün atlamak öğleden sonra halsizlik ve akşam aşırı yeme ile sonuçlanır. Tarlaya giderken yanınıza haşlanmış yumurta, peynir, domates ve tam buğday ekmeğinden oluşan bir azık alın; termosa su ya da ayran koyun. İnsülin veya şeker düşürücü ilaç kullanan çiftçiler, ağır iş yaptıkları günlerde kan şekerinin düşebileceğini bilmeli ve yanlarında birkaç kuru kayısı ya da küçük bir kutu meyve suyu bulundurmalıdır.
Uzun kışta hareketsizlik ve kilo artışı
Çivril’de kış, tarla işlerinin durduğu ve sobanın başında geçen uzun akşamların mevsimidir. Hareket azalırken yemek alışkanlıkları çoğu zaman yaz temposunda kalır ve bahara birkaç kilo fazlayla girilir. Kışın ekmek miktarını öğün başına bir dilim azaltın, çay yanındaki kurabiye ve çerez yerine leblebi ya da tuzsuz kabak çekirdeği koyun. Hava elverişli olduğunda güneşin en yüksek olduğu öğle saatlerinde yarım saatlik bir yürüyüş, hem hareket hem de D vitamini için fırsattır.
Süt ürünleri ve kışlık tarhana
Hayvancılığın güçlü olduğu Çivril’de yoğurt, ayran, çökelek ve peynir sofradan eksik olmaz. Bu ürünler kaliteli protein ve kalsiyum kaynağıdır. Ancak köy peynirleri ve salamura ürünler çoğu zaman tuz bakımından yüksektir. Tansiyon ya da böbrek sorunu olanlar peyniri yemeden önce birkaç saat suda bekletip suyunu bir iki kez değiştirebilir; tuzun bir kısmı suya geçer. Kışlık hazırlanan tarhana da besleyicidir; yapılırken tuz miktarını alışılandan biraz azaltmak, bütün kış boyunca alınan tuzu düşürür.
Işıklı Gölü çevresinden balık
Işıklı Gölü’nden çıkan tatlı su balıkları ilçede kolay bulunur. Balık haftada iki kez tüketildiğinde kalp sağlığı açısından değerli bir protein kaynağıdır. Balığı kızartmak yerine fırında, limon ve biraz zeytinyağıyla pişirin, yanına pancar ya da roka salatası ekleyin. Böylece yağ yükü azalır, öğün daha hafif olur ve kızartma sonrası gelen ağırlık hissi de yaşanmaz.
Benzer sorular için Denizli beslenme uzmanı sayfamızda daha geniş bir çerçeve bulabilirsiniz.